หน้าแรก › บทความ › ออกแบบให้อยู่สบาย

2026-10-26 · ทำงานกับสถาปนิก · จากคลิป YouTube @architectiseasy

เส้นทางอาชีพวิศวกรโยธาและนายช่างโยธา: ราชการหรือเอกชน เริ่มจากตรงไหน

นายช่างโยธาใช้วุฒิ ปวส. สอบ ก.พ. ภาค ก ข ค วิศวกรโยธาต้องเลือกหลักสูตรที่สอบใบ กว. ได้ สายราชการเริ่ม 15,000 บาท สายเอกชนไต่จากจูเนียร์ถึง Project Director

ความรู้ ทักษะ ประสบการณ์: 3 ขั้นของวิศวกร

จบจากมหาวิทยาลัยได้แค่ความรู้ วิศวกรรับเชิญเล่าว่าไปไซต์งานครั้งแรกยังทำอะไรไม่ถูก พอได้ลงมือทำจึงเกิดทักษะ สะสมทักษะไปเรื่อยๆ กลายเป็นประสบการณ์

การเลื่อนระดับใบประกอบวิชาชีพวัดจากทักษะและประสบการณ์นี้ การสอบแต่ละขั้นคือการดูว่าถึงระดับที่จะขยับหรือยัง

วิศวกรโยธาในกรมชลประทานทำงานอะไร

ภารกิจหลักมี 2 ด้าน คือบริหารจัดการน้ำส่งให้การเกษตรและเพิ่มพื้นที่ชลประทานด้วยการสร้างเขื่อน ฝาย กับป้องกันภัยจากน้ำ เช่นทำคันกั้นน้ำและแก้มลิง งานวิศวกรรมแบ่งเป็นออกแบบ ก่อสร้างให้ตรงแบบและสเปก และบำรุงรักษาตรวจซ่อมทุกปี

ห้องปฏิบัติการเป็นส่วนหนึ่งของการควบคุมงาน เช่นเขื่อนดิน ต้องเทสต์ดินก่อนใช้ แล้วบดอัดทีละชั้นและวัดความแน่นทุกชั้น งานคอนกรีตต้องเทสต์หิน ดิน ทรายให้ผ่านสเปก ออกแบบส่วนผสม แล้วปรับสัดส่วนหน้างาน เช่นทรายน้อยก็เพิ่มทราย

หลักการเดียวกับงานอาคาร แต่รูปแบบต่างกัน อาคารใช้คอนกรีตเสริมเหล็กเป็นหลัก งานชลประทานมีคอนกรีตล้วนผสมหินใหญ่ หินเรียง หินเรียงยาแนว สถาปนิกในกรมเป็นแผนกสนับสนุนขนาดเล็ก ขณะที่ตำแหน่งวิศวกรโยธามีหลายสำนักทั่วประเทศ การอยู่ในสายงานหลักของหน่วยงานทำให้มีโอกาสเติบโตและย้ายพื้นที่มากกว่า

อยากเป็นนายช่างโยธา ต้องใช้วุฒิอะไร

นายช่างโยธาคือผู้จบ ปวส. โยธา ถ้าอยู่เอกชนจะเป็นโฟร์แมนคุมหน้างาน ซึ่งบางบริษัทรับวุฒิอื่นด้วย แต่ถ้ารับราชการต้องจบตรงวุฒิ ปวส. โยธา

• ภาค ก (ก.พ.): คณิตศาสตร์ ภาษาอังกฤษ ภาษาไทย กฎหมาย
• ภาค ข: ความรู้ด้านช่างตามตำแหน่งที่หน่วยงานเปิดสอบ
• ภาค ค: สอบสัมภาษณ์ แล้วขึ้นบัญชีรอบรรจุ

อยากเป็นวิศวกรโยธา เตรียมตัวตั้งแต่ ม.6 ยังไง

มหาวิทยาลัยรัฐใช้ระบบ TCAS วิศวะต้องสอบ TGAT, TPAT3 และ A-Level ซึ่งวิชาของ A-Level แต่ละมหาวิทยาลัยกำหนดไม่เหมือนกัน เช่นบางแห่งใช้คณิตศาสตร์ ฟิสิกส์ เคมี ต้องเช็กเกณฑ์ของที่ที่จะสมัคร ถ้าพลาดรัฐยังมีมหาวิทยาลัยเอกชน

ข้อสำคัญที่สุดคือหลักสูตรต้องให้สอบใบประกอบวิชาชีพ (กว.) ระดับภาคีได้ ถามอาจารย์ให้ชัดตั้งแต่ปี 1 ถ้าหลักสูตรสอบใบ กว. ไม่ได้ เรียนจบ 4 ปีก็เริ่มเส้นทางวิศวกรไม่ได้ เพราะทุกระดับต้องเริ่มจากภาคี

สายราชการ: สอบเข้า บรรจุ และเงินเดือน

จบ วศ.บ. แล้วสอบภาค ก ไว้ก่อน รอหน่วยงานเปิดสอบภาค ข เช่นกรมชลประทาน กรมโยธาธิการ กรมทางหลวง กรมทางหลวงชนบท ผ่านแล้วสอบสัมภาษณ์ ขึ้นบัญชี เมื่อถูกเรียกจะบรรจุเป็นวิศวกรโยธาปฏิบัติการ

เงินเดือนเริ่มต้น 15,000 บาท ระดับสูงสุดของสายวิศวกรมีใน 4 กรมข้างต้น เงินเดือนราว 70,000 กว่าบาทบวกเงินประจำตำแหน่ง ระหว่างทางทำงานวิศวกรรมควบคุมจึงเลื่อนระดับใบประกอบจากภาคีเป็นสามัญและวุฒิได้ สายราชการแข่งกันที่การอ่านหนังสือสอบเป็นหลัก

สายเอกชน: จากจูเนียร์ถึง Project Director

• ต้องมีใบประกอบวิชาชีพ ไม่ต้องสอบ ก.พ. แต่บริษัทวัดฝีมือ อาจให้ลองเขียนแบบหรือสัมภาษณ์เรื่องประสบการณ์
• จูเนียร์: แยกเป็น Office Engineer กับ Site Engineer
• ทำงาน 1–5 ปี ขึ้นเป็นซีเนียร์ สอบเลื่อนเป็นสามัญวิศวกร เงินเดือนเพิ่มขึ้น
• Project Manager แล้วเป็น Project Director ที่คุม PM หลายคน เงินเดือนระดับแสนบาทขึ้นไป
• ทางที่สามคือเป็นผู้ประกอบการ ตั้งบริษัทรับเหมาเอง หลายบริษัทใหญ่ก่อตั้งโดยอดีตวิศวกรราชการ

บริษัทจ่ายค่าตอบแทนตามความสามารถทำงานได้จริง ต่อให้จบปริญญาเอกแต่ทำงานไม่ได้ก็ไม่ถูกรับ ขณะที่ภาคีที่ผ่านงานมาโชกโชนจะเป็นที่ต้องการ

Site Engineer หรือ Sales Engineer เลือกทางไหนดี

ทั้งสองทางประสบความสำเร็จได้ ให้ดูว่าตัวเองถนัดอะไร คนที่เจรจาเก่ง โน้มน้าวเก่ง ปิดการขายได้ เหมาะกับ Sales Engineer คนที่ชอบข้อมูล ละเอียด ชอบอยู่กับงานออกแบบหรือหน้างาน เหมาะกับสายเทคนิค

Site Engineer ช่วงแรกรายได้อาจสู้ Sales ไม่ได้ แต่ประสบการณ์สะสมมีค่าระยะยาว วิศวกรรับเชิญยกตัวอย่างวิศวกรผู้ก่อสร้างสะพานใหญ่ข้ามเจ้าพระยาที่อายุ 72 ปีแล้วยังถูกบริษัทเชิญไปทำงาน หลักคือต้องเป็นเบอร์หนึ่งด้านใดด้านหนึ่ง อย่ากลางๆ และควรเลือกงานที่ชอบจนอยู่กับมันได้นาน

เกรดไม่ดี จะเป็นวิศวกรเก่งได้ไหม

วิศวกรรับเชิญจบเกรดเฉลี่ยไม่สูง ได้บรรจุไกลบ้านและไปอยู่ห้องปฏิบัติการ แต่ได้ทำงานควบคุมงานขนาดใหญ่ จนก้าวถึงระดับวุฒิวิศวกร เกรดในมหาวิทยาลัยไม่ได้ตัดสินว่าเก่งหรือไม่

การเรียนรู้มาจากการลงมือและความผิดพลาด ตัวอย่างระบบประปาที่เขาออกแบบครั้งแรกใช้ปั๊ม ปั๊มเสียจึงเปลี่ยนเป็นหอถังสูง เจอน้ำสกปรกก็ปรับต่อจนระบบใช้ได้

เมื่อมีประสบการณ์แล้วให้เจาะเฉพาะทาง เช่นมีปัญหาเรื่องดินต้องนึกถึงคนนี้ มีปัญหาคอนกรีตต้องนึกถึงคนนั้น ความชัดเจนในจุดที่ยืนทำให้โดดเด่นทั้งในราชการและเอกชน