หน้าแรก › บทความ › ออกแบบให้อยู่สบาย

2026-10-25 · ฟังก์ชันแต่ละห้อง · จากคลิป YouTube @architectiseasy

บันไดบ้าน: ความสูงขั้นบันได 17.5 ซม. ชานพัก บันไดโค้ง บันไดลอย

ความสูงขั้นบันไดบ้านที่สถาปนิกใช้คือราว 17.5 ซม. ไม่ถึง 20 ซม. บันไดสูงเกิน 3 ม. ต้องมีชานพักตามเทศบัญญัติ พร้อมแนวคิดบันไดโค้ง บันไดลอย และเลขคู่-คี่

ขั้นบันไดบ้านควรสูงเท่าไหร่

บ้านที่สถาปนิกออกแบบใช้ลูกตั้ง (ความสูงต่อขั้น) ประมาณ 17.5 ซม. โดยปกติจะไม่ออกแบบให้ถึง 20 ซม. เพราะขั้นสูงเดินแล้วเหนื่อยมาก ส่วนขั้นที่เตี้ยเกินไปก็ทำให้ต้องก้าวหลายขั้น เดินแล้วเมื่อยเหมือนกัน

วิธีหาความสูงขั้นคือเอาระดับพื้นชั้น 1 กับชั้น 2 ที่ออกแบบไว้มาหารเฉลี่ยตามจำนวนขั้น ให้ทุกขั้นสูงเท่ากันและได้ค่าเฉลี่ยใกล้ 17–17.5 ซม. ซึ่งเป็นช่วงที่เดินสะดวก

บันไดสูงเกิน 3 เมตร ต้องมีชานพัก

ถ้าบันไดช่วงเดียวไต่ความสูงมากกว่า 3 เมตร ต้องใส่ชานพัก ไม่อย่างนั้นเดินเมื่อยและผิดเทศบัญญัติ บ้านที่มีฝ้าสูงหรือระดับชั้นสูงจึงต้องเผื่อพื้นที่ชานพักไว้ตั้งแต่ตอนวางผัง

เรื่องทิศทางการเดิน สถาปนิกชอบออกแบบให้บันไดวนขวาเมื่อเดินขึ้น ถ้าผังบังคับจริง ๆ จึงยอมให้วนซ้าย

บันไดโค้งแบบตั้งลอย ใช้พื้นที่เท่าไหร่

บ้านหลังหนึ่งออกแบบโถงบันไดทรงโค้งกว้าง ระยะเคลียร์จากผนังถึงผนังประมาณ 3.6 เมตร ลึกประมาณ 2.6–2.7 เมตร ตัวบันไดตั้งแยกออกมา ไม่เกาะกับโครงสร้างผนัง ทำให้มองจากในบ้านแล้วเห็นบันไดเป็นเหมือนเฟอร์นิเจอร์ชิ้นหนึ่ง

บันไดหลังนี้เดินวนขวาขึ้นไปถึงโถงชั้น 2 ที่แบ่งห้องนอน 3 ห้อง คือห้องมาสเตอร์ด้านขวาสุด ห้องนอนลูก และห้องนอนสำรองด้านซ้าย

บันไดลอยกับช่องแสง: ออกแบบให้ดูแลง่าย

อีกหลังหนึ่งทำบันไดให้ดูลอย โครงสร้างไม่เกาะติดกับคาน และไม่ทำให้กว้างเกินไป ข้างบันไดมีช่องแสงจากด้านข้าง ซึ่งสถาปนิกทำ cover คลุมช่องไว้ เวลาฝนสาดน้ำจะไม่เข้ามาโดนขั้นบันได ลดภาระการทำความสะอาดและดูแล

• ราวกันตก: เหลือไว้น้อยเกินไปจะตกแต่งงานสถาปัตย์ยาก
• ราวกันตก: เปิดช่องโล่งไว้มากเกินไปจะดูไม่ปลอดภัย
• ระยะราวกันตกจึงต้องบาลานซ์ระหว่างความลอยของบันไดกับความปลอดภัยของคนเดิน

ทำโถงบันไดให้สวยขึ้น อาจเพิ่มค่าก่อสร้างหลักล้าน

บ้านหลังใหญ่หลังหนึ่ง ผังแรกฟังก์ชันลงตัวแล้ว แต่ช่องบันไดยังไม่สวยพอ การแก้ให้โถงบันไดดูสง่างามทำให้ต้องเพิ่มพื้นที่อีก 300 ตร.ม. ถ้าคิดค่าก่อสร้าง 50,000 บาทต่อตร.ม. เท่ากับค่าก่อสร้างเพิ่มขึ้นราว 15 ล้านบาท

การเปลี่ยนแปลงนี้แทบไม่ส่งผลกับฟังก์ชัน แต่ส่งผลกับความสวยงามมาก สถาปนิกเรียกว่า butterfly effect คือแก้จุดเล็ก ๆ แต่ผลต่อพื้นที่และงบมหาศาล เจ้าของบ้านจึงควรรู้ตัวเลขนี้ก่อนตัดสินใจขยายโถงบันได

จำนวนขั้นบันไดเลขคู่หรือเลขคี่

เรื่องจำนวนขั้นเป็นความเชื่อที่แต่ละคนต่างกัน บางคนถือว่า 18 ขั้นเป็นเลขนำโชค แต่ซินแสบางท่านทักว่าเลขคู่ไม่ดีและแนะนำ 19 ขั้น เมื่อจำนวนขั้นเปลี่ยน ความสูงต่อขั้นก็เปลี่ยนตาม จึงต้องคำนวณใหม่ให้ยังอยู่ในช่วงที่เดินสบาย