หน้าแรก › บทความ › ออกแบบให้อยู่สบาย
ออกแบบห้องน้ำ 5 ขั้นตอน และวิธีแก้ 6 ปัญหาห้องน้ำที่พบบ่อย
ออกแบบห้องน้ำเริ่มจากคนใช้ พื้นกันลื่น R10–R11 ห้ามพื้นสำเร็จรูป วางท่อให้ตรงศูนย์ เลือกสุขภัณฑ์ และวิธีแก้ห้องน้ำมีกลิ่น ท่อระบายช้า ยาแนวขึ้นรา กระเบื้องร่อน
ขั้นที่ 1: ห้องน้ำนี้ใครใช้
ก่อนวาดแบบต้องรู้คาแรกเตอร์ของคนใช้ ห้องน้ำผู้สูงอายุต้องกว้างกว่าปกติ มีที่นั่ง และรองรับ walker หรือวีลแชร์ได้ ห้องน้ำสามีภรรยาที่ใช้ร่วมกันควรมีอ่างล้างหน้า 2 ใบ (his and her) เพื่อแปรงฟันล้างหน้าพร้อมกันในชั่วโมงเร่งด่วน และแยกห้องอาบน้ำกับห้องส้วมออกจากกันให้เข้าใช้พร้อมกันได้
ถ้าครอบครัวอยากอาบน้ำหลายคนพร้อมกัน เพิ่มพื้นที่อาบน้ำให้กว้าง หรือทำผนังสวนแนวตั้ง (vertical garden) ให้รู้สึกเหมือนอาบน้ำกลางสวน
ขั้นที่ 2–3: วัสดุพื้น และโครงสร้างพื้นห้องน้ำ
พื้นห้องน้ำต้องกันลื่น กระเบื้องที่เงาเกินไปทำให้เกิดอุบัติเหตุ ค่ากันลื่นที่เหมาะกับห้องน้ำประมาณ R10 หรือ R11 ส่วน R9 อาจลื่นไป ผิวจะออกด้านมากกว่าเงา ถ้าอยากได้ผิวไม้ ต้องทำดีเทลไม่ให้น้ำขังบริเวณไม้ ไม่เช่นนั้นไม้ผุและอายุใช้งานสั้นลง
โครงสร้างพื้นห้องน้ำต้องเป็นพื้นหล่อในที่ ห้ามใช้พื้นสำเร็จรูป เพราะห้องน้ำจะรั่วแน่นอน
ขั้นที่ 4: ระบายอากาศ และตำแหน่งห้องน้ำ
ห้องน้ำกลางบ้านระบายอากาศยาก กักความชื้น พัดลมดูดอากาศช่วยได้แต่ไม่เท่าช่องหน้าต่างที่เปิดออกภายนอก บ้านต่างประเทศบางหลังที่ห้องน้ำอยู่กลางบ้านแก้ด้วยการยกหลังคาเป็นกระโจมให้อากาศระบายออกด้านบน
ทางที่ดีกว่าคือวางผังให้ห้องน้ำติดผนังภายนอก อยู่ฝั่งรับแดดเพื่อเป็นตัวบังแดดให้ห้องอื่น แดดช่วยฆ่าเชื้อ ห้องไม่อับ แห้งเร็ว และเปิดหน้าต่างให้ใหญ่ ถ้าทำช่องระบายอากาศดี ลมจะช่วยไล่กลิ่นอับ บางห้องดึงแสงธรรมชาติจากด้านบนลงมาแทน
ขั้นที่ 5: วางท่อให้ตรงศูนย์ และเลือกสุขภัณฑ์
ก่อนเทพื้นต้องวางสลิปและดึงแนวระยะท่อให้ได้มาตรฐาน ช่างที่ไม่ดึงแนวมักวางท่อเหลื่อม ทำให้โถส้วมไม่อยู่กลางตำแหน่ง ต้องสกัดพื้นแก้ภายหลัง เกิดปัญหากลิ่นตามมา ระยะศูนย์ท่อส้วมที่สุขภัณฑ์ทั่วไปใช้คือ 30.5 ซม.
สุขภัณฑ์ไม่ควรซื้อเร็ว ควรไปลองนั่งว่าสบายไหม แรงชำระล้างหมดจดหรือเปล่า และดูระบบประหยัดน้ำ เช่นปุ่มกดแยกถ่ายเบา-ถ่ายหนัก สุขภัณฑ์รุ่นใหม่บางรุ่นมีชุดต่อท่อที่เจาะยึดกับพื้นก่อนแล้ววางโถลงไป ช่างที่ไม่รู้มักทิ้งชิ้นส่วนนี้
ห้องน้ำมีกลิ่น แก้ที่ไหน
ต้องหาก่อนว่ากลิ่นมาจากรูระบายพื้นหรือจากโถส้วม ถ้ามาจากโถส้วม ส่วนใหญ่เกิดจากท่อเยื้องศูนย์ ช่างสกัดแล้วเสียบท่อได้ไม่เต็ม เอาปูนขาวยาแนวรอบไว้ กลิ่นจึงเล็ดออกมาและท่อตันง่าย วิธีแก้คือขยับโถหรือสกัดต่อท่อให้ขนาดเข้ากันแล้วเสียบลงให้เต็ม
ถ้ามาจากรูระบายน้ำพื้น ให้ตรวจที่ดักกลิ่น (P-trap) ซึ่งใช้น้ำที่ค้างในส่วนโค้งกันกลิ่น ถ้าชำรุดกลิ่นจะขึ้นมาได้ ส่วนห้องน้ำที่ไม่มีช่องระบายอากาศเลย ต้องแก้ตั้งแต่ตำแหน่งในแบบบ้าน
ท่อระบายน้ำพื้นช้า และยาแนวขึ้นรา
ฝักบัวรุ่นใหญ่ปล่อยน้ำมาก รูระบายขนาด 2, 2.5 หรือ 3 นิ้วอาจระบายไม่ทัน ยิ่งเส้นผมและขนลงไปอุดยิ่งช้า ต้องทำความสะอาดรูระบายบ่อย ๆ และถ้าใช้น้ำมากจริงควรใช้รูระบายขนาดใหญ่ขึ้น
เชื้อราตามร่องยาแนวเจอเกือบทุกบ้าน เพราะยาแนวมีอายุใช้งานและความชื้นสูง แก้ด้วยห้องน้ำที่โดนแดด ระบายอากาศดี เลือกยาแนวที่กันเชื้อรา และไม่ปูกระเบื้องชิดกันจนยาแนวไม่ได้ ควรเว้นร่องยาแนวไว้ การแบ่งโซนเปียกโซนแห้งชัดเจน เช่นอ่างล้างหน้าและโถส้วมด้านหน้า ห้องอาบน้ำมีประตูปิดด้านใน ช่วยลดความชื้นได้มาก
กระเบื้องร่อน และพื้นห้องน้ำชั้น 2 รั่ว
กระเบื้องร่อนมักมาจากการปูแบบซาลาเปา คือแปะปูนเป็นก้อน ๆ ใต้แผ่น ส่วนที่ไม่มีปูนเป็นโพรง น้ำซึมลงไปขังแล้วดันกระเบื้องให้เด้ง วิธีที่ถูกคือปูด้วยปูนทรายให้เต็มแผ่น พื้นแน่นและเรียบ
พื้นห้องน้ำชั้น 2 รั่วพบบ่อยในบ้านเก่า ให้เปิดฝ้าดูก่อน ถ้ารั่วที่รอยต่อท่อระบายน้ำที่เสื่อม เปลี่ยนข้อต่อและทากาวใหม่ได้ แต่ถ้ารั่วที่พื้น ต้องรื้อกระเบื้องออก ทำพื้นและเทปรับหน้าใหม่ แล้วจึงปูกระเบื้องทับ การเอาซิลิโคนหรือ PU อุดรอยแตกเป็นการแก้ปลายเหตุ อยู่ได้ไม่นาน
ชักโครกกดไม่ลง เกิดจากอะไร
- มีสิ่งอุดตัน เช่นกระดาษทิชชูหรือผ้าอนามัย ใช้ที่ทะลวงท่อก่อน ถ้าหายก็จบ
- ท่อส้วมวางเยื้องศูนย์ ข้อต่อเสียบไม่เต็ม ทำให้ของเสียไหลไม่สะดวก เป็นปัญหาเรื้อรังจากงานระบบตั้งแต่ก่อสร้าง
- ถังบำบัดแบบบ่อซึมในต่างจังหวัด ช่วงฝนตกน้ำท่วมจะกดไม่ลง และสัตว์อย่างงูอาจขึ้นมาได้ แก้โดยเปลี่ยนเป็นถังบำบัดสำเร็จรูปแบบปิด
- ไม่ได้ติดท่ออากาศ ของเสียไหลไม่ออกเหมือนเทน้ำลงขวดที่ไม่มีรูระบายอากาศ ต้องเพิ่มท่ออากาศ ขนาดไม่ต้องใหญ่
ไอเดียห้องน้ำมาสเตอร์และห้องน้ำออฟฟิศ
ห้องน้ำมาสเตอร์บ้านหลังหนึ่งแยกห้องส้วมชาย (มีโถส้วมและโถปัสสาวะ) กับห้องส้วมหญิง เข้าพร้อมกันได้และดูแลความสะอาดแยกกัน อ่างอาบน้ำติดช่องกระจกมองวิว มีส่วนกันมองเห็น ห้องอาบน้ำแยก โซนมาสเตอร์ทั้งหมดกว้างราว 4 เมตร ลึก 15 เมตร
ห้องน้ำออฟฟิศใช้กระเบื้องผนังผิวมันลายหินอ่อนเบา ๆ ขนาด 30x60 ซม. ให้ห้องดูใหญ่ ตัดคิ้วด้วยอลูมิเนียมสีทอง ส่วนพื้นใช้กระเบื้อง 60 ซม. ผิวด้านที่มีค่ากันลื่น
คำถามที่พบบ่อย
กระเบื้องห้องน้ำควรกันลื่นระดับไหน
ประมาณ R10 หรือ R11 ถ้าเป็น R9 อาจลื่นเกินไปสำหรับพื้นที่เปียก
พื้นห้องน้ำใช้พื้นสำเร็จรูปได้ไหม
ไม่ได้ พื้นห้องน้ำต้องเป็นพื้นหล่อในที่ พื้นสำเร็จรูปมีรอยต่อทำให้รั่ว
ห้องน้ำกลางบ้านแก้กลิ่นอับอย่างไร
พัดลมดูดอากาศช่วยได้บางส่วน ทางแก้ที่ได้ผลคือยกหลังคาเป็นกระโจมระบายอากาศด้านบน หรือวางห้องน้ำให้ติดผนังภายนอกตั้งแต่ออกแบบ
เอาซิลิโคนอุดรอยแตกพื้นห้องน้ำที่รั่วได้ไหม
อยู่ได้ไม่นาน เป็นการแก้ปลายเหตุ ถ้ารั่วที่พื้นต้องรื้อกระเบื้อง ทำพื้นและเทปรับหน้าใหม่ แล้วปูกระเบื้องทับ
ชักโครกกดไม่ลงทั้งที่ไม่มีอะไรอุดตัน เกิดจากอะไร
อาจไม่มีท่ออากาศ ท่อส้วมวางเยื้องศูนย์ หรือถังบำบัดแบบบ่อซึมที่น้ำท่วมช่วงฝนตก ต้องแก้ตามสาเหตุ
ออกแบบบ้านผู้สูงอายุ: ห้องนอนชั้นล่าง ห้องน้ำกว้าง บ้านหลายรุ่น
ออกแบบห้องครัว: วางเตา ซิงก์ ตู้เย็น กันกลิ่น และครัว Island
ออกแบบห้องนอนมาสเตอร์ ห้องนั่งเล่น ห้องรับแขก: วางให้ส่วนตัวและเห็นวิว
บ้านโถงสูง Double Volume: ข้อดีข้อเสีย ความสูงฝ้า วางห้องรอบโถง
บันไดบ้าน: ความสูงขั้นบันได 17.5 ซม. ชานพัก บันไดโค้ง บันไดลอย
ห้องพิเศษในบ้าน: ห้องพระ ฟิตเนส ห้องเก็บของ โซนซักล้าง และห้องลูก