หน้าแรก › บทความ › ออกแบบให้อยู่สบาย

2021-10-26 · ฟังก์ชันแต่ละห้อง · จากคลิป YouTube @architectiseasy

ออกแบบบ้านผู้สูงอายุ: ห้องนอนชั้นล่าง ห้องน้ำกว้าง บ้านหลายรุ่น

ออกแบบห้องผู้สูงอายุ: เตียงเดี่ยว 3.5 ฟุต 2 เตียง ห้องน้ำ 2 x 3.2 ม. ประตูบานเลื่อน ที่กลับรถวีลแชร์ หน้าต่างสูง 50–60 ซม. และบ้านระดับชานพักบนที่ดิน 90 ตร.วา

ห้องนอนผู้สูงอายุควรอยู่ชั้นล่าง

ผู้สูงอายุเดินขึ้นบันไดลำบาก ห้องนอนที่อยู่ชั้น 1 จึงตอบโจทย์ที่สุด บ้านจัดสรรทั่วไปมักมีห้องนอนชั้นล่างเพียง 1 ห้องกับห้องเล็กที่เคลมว่าเป็นห้องนอนได้ แต่จริงๆ ใช้เป็นห้องเก็บของ บ้านหลังหนึ่งที่สถาปนิกออกแบบจึงวางห้องนอนชั้นล่าง 2 ห้อง เป็นห้องมาสเตอร์ทั้งคู่ มีตู้เสื้อผ้าและห้องน้ำในตัว ใช้เป็นห้องพ่อแม่หรือห้องแขกก็ได้

ในห้องนอนผู้สูงอายุอีกหลังหนึ่ง สถาปนิกตั้งระดับหน้าต่างไว้ที่ประมาณ 50–60 ซม. เพื่อวางเตียงและโซฟาชิดหน้าต่าง ผู้สูงอายุนั่งหรือนอนแล้วมองเห็นบรรยากาศข้างนอกได้

ทำไมห้องผู้สูงอายุควรใช้เตียงเดี่ยว 3.5 ฟุต 2 เตียง

ผู้สูงอายุเข้าห้องน้ำบ่อยตอนกลางคืน ถ้านอนเตียงเดียวกัน คนหนึ่งลุกอีกคนจะตื่นและนอนไม่หลับ สถาปนิกจึงใส่เตียงเดี่ยวขนาด 3.5 ฟุต 2 เตียง แยกของแต่ละคน และเว้นพื้นที่ปลายเตียงกว้างประมาณ 1.40 เมตร ให้นั่งดูทีวีได้

ห้องเปิดมุมมองกว้างออกสวนหลังบ้าน มีโต๊ะเครื่องแป้ง ตู้เสื้อผ้า และห้องน้ำในตัว

ห้องน้ำผู้สูงอายุ: กว้าง 2 x 3.2 เมตร ประตูบานเลื่อน

ห้องน้ำของห้องผู้สูงอายุในบ้านตัวอย่างกว้าง 2 เมตร ลึก 3.2 เมตร ใหญ่กว่าห้องน้ำทั่วไป และใช้ประตูบานเลื่อน ถ้าผู้สูงอายุใช้วีลแชร์ ต้องเผื่อพื้นที่กลับรถวีลแชร์ในห้องน้ำ คล้ายห้องน้ำคนพิการตามห้างสรรพสินค้า

ห้องแต่งตัวควรมีที่นั่ง เพราะผู้สูงอายุยืนใส่กางเกงลำบาก

ประตูห้องต้องกว้างพอให้เตียงและเปลออกได้

บ้านที่ลูกชายต้องดูแลพ่อที่อายุมาก ต้องเผื่อความกว้างประตู ชนิดประตู และทางเดิน ประตูบานเปิดธรรมดากว้างสุดประมาณ 90 ซม. ไม่พอสำหรับเคลื่อนย้ายเตียงผู้ป่วย ห้องนอนผู้สูงอายุจึงใช้ประตูบานเลื่อนขนาดใหญ่ เลื่อนเปิดได้ 2 ฝั่ง หรือบานเปิดคู่

บ้านหลังนั้นออกแบบทางออกฉุกเฉินไว้ด้วย ให้รถจอดชิดข้างห้อง เปิดบานเลื่อนแล้วยกเปลขึ้นรถได้ทันที หรือออกทางระเบียงได้อีกทาง ในห้องมีวอล์กอินโคลเซ็ตและครัวเล็กสำหรับผู้ดูแลหรือพยาบาลอุ่นอาหาร ไม่ต้องใช้ครัวส่วนกลาง

ห้องผู้ดูแลควรอยู่ติดห้องผู้สูงอายุ

ถ้ามีแม่บ้านหรือผู้ดูแล ควรวางห้องไว้ข้างห้องผู้สูงอายุ และทำประตูเชื่อมถึงกันได้ เมื่อมีเหตุผู้ดูแลจะเข้าถึงตัวได้เร็ว

ห้องผู้สูงอายุที่อยู่ติดสวนช่วยให้ไม่ต้องอยู่แต่ในห้องทั้งวัน แต่สวนมากก็มียุงมาก ต้องดูแลมุ้งลวดของห้องให้ดี ปลูกไม้หอมหรือไม้ไล่ยุงช่วยได้บางส่วนแต่ไม่ร้อยเปอร์เซ็นต์

ที่ดิน 90 ตร.วา: บ้านระดับชานพักสำหรับผู้สูงอายุ

บ้านริมคลองย่านบางแคหลังหนึ่ง ที่ดินหน้ากว้างประมาณ 15 เมตร ลึก 24 เมตร หรือ 360 ตารางเมตร (ประมาณ 90 ตร.วา) เจ้าของบ้านเป็นผู้สูงอายุที่เคยอยู่บ้านเรือนไทย ถ้าทำบ้านชั้นเดียวพื้นที่จะเล็กไป ถ้าทำ 2 ชั้นผู้สูงอายุเดินขึ้นลำบาก สถาปนิกจึงออกแบบเป็นชั้น 1 ชั้นชานพัก และชั้น 2 ให้ผู้สูงอายุอยู่บนระดับชานพัก ขึ้นเพียงครึ่งชั้น

อาคารแบ่งเป็น 2 ก้อน มีบันไดตรงกลางเชื่อม ระหว่างกลางเป็นสระว่ายน้ำและสวนหย่อมให้หลานเล่นน้ำ ใต้ถุนของอาคารที่ยกขึ้นใช้เป็นห้องอเนกประสงค์หรือห้องเก็บของได้

• ชั้น 1: ที่จอดรถ ลานซักล้างวางไว้หน้าบ้านติดที่จอดรถ ครัวและห้องทานข้าวติดคลองรับลมทั้งวัน
• ชั้นชานพัก: ห้องนอนผู้สูงอายุพร้อมห้องน้ำ มองเห็นคนเข้าออกบ้าน ห้องพระอยู่ใกล้สวนและใกล้ห้องนอนให้สวดมนต์ก่อนนอนได้ ห้องนั่งเล่นอยู่ระดับเดียวกันให้หลานมารวมตัว
• ชั้น 2: ห้องนอนหลาน 2 ห้อง มุมทำงานมองลงห้องนั่งเล่นได้ ห้องน้ำใช้ร่วมเข้าได้ 2 ฝั่ง แยกส่วนอาบน้ำ ส้วม และอ่างล้างหน้า 2 ใบ

คานยื่นเกือบ 5 เมตร ที่จอดรถไม่มีเสา และเรื่องที่ต้องแลก

ชั้นบนเหนือที่จอดรถเป็นห้องนอน 1 ห้อง สถาปนิกให้ยื่นเป็นคานยื่น (cantilever) ประมาณ 4.7–4.85 เมตร เพื่อเป็นหลังคาที่จอดรถในตัว ถอยรถเข้าออกได้โดยไม่ต้องระวังเสา ยิ่งยื่นมากน้ำหนักยิ่งมาก วิศวกรต้องคำนวณละเอียด โครงสร้างหลักเป็นเสาคอนกรีต ส่วนชั้นบนใช้เสาเหล็กบางส่วนเพื่อลดภาระ

บ้านเปิดให้ลมเข้าออกทั้งวันแบบเรือนไทย ข้อแลกคือฝนสาดเมื่อมีพายุ พื้นบ้านอาจเปียกชื้น ต้องออกแบบหลังคาคลุมช่วยลด นอกจากนี้ต้องวางระดับบ้านอ้างอิงถนนหลักหน้าโครงการ เพราะถนนซอยจะถูกถมสูงขึ้นในอนาคต ถ้าทำตามระดับถนนปัจจุบัน วันที่ถนนถูกทำใหม่บ้านจะต่ำกว่าถนน