ตรวจรับบ้าน EP.3 ระบบไฟฟ้า: ตู้ไฟ ปลั๊กเทสเตอร์ ท่อร้อยสาย กันดูด

ตรวจระบบไฟฟ้าก่อนรับบ้าน: ตู้ไฟ สายไลน์ นิวทรัล กราวด์ ปลั๊กเทสเตอร์ สายไฟ 1.5/2.5/4/6 ตร.มม. รอยต่อสายใต้ฝ้า ท่อแข็งท่ออ่อน และเครื่องตัดไฟรั่ว

ตรวจไฟฟ้าบ้านใหม่ ดูอะไรบ้าง

ตอนนี้ทีมตรวจบ้านไล่ระบบไฟฟ้า 6 เรื่อง: ตู้ควบคุม จุดต่อสายไฟ ปลั๊ก สวิตช์ ขนาดสายไฟ และการทดสอบระบบ ไฟฟ้าตรวจด้วยตาไม่ได้ทั้งหมด เพราะสายส่วนใหญ่ร้อยท่อซ่อนอยู่ในฝ้าและผนัง ต้องใช้เครื่องมือช่วยและขึ้นไปดูใต้ฝ้า

ตู้ไฟ: สายเข้าถูกช่อง ลูกย่อยแยกตามการใช้งาน

ไฟจากการไฟฟ้าเข้าเมนเบรกเกอร์ก่อน แล้วจึงแยกไปลูกย่อยแต่ละวงจร ในตู้ต้องเช็กว่าสายไลน์เข้าถูกช่อง สายนิวทรัล (สีฟ้า) ที่วิ่งคู่กับสายไลน์อยู่ฝั่งของมัน และสายกราวด์ (สีเขียว) สำหรับป้องกันไฟรั่วต่อถูกต้อง

ลูกย่อยแบ่งตามที่ช่างไฟออกแบบ เช่น ปลั๊ก แสงสว่าง เครื่องทำน้ำอุ่น แอร์ ครัว แยกชั้นล่างชั้นบน ให้ดูว่าตรงประเภทการใช้งาน ขนาดแอมป์พอ และเครื่องทำน้ำอุ่นกับแอร์แยกวงจรออกจากกัน วงจรปลั๊กใช้ลูกย่อยตั้งแต่ 16 แอมป์ขึ้นไป ตัวเลขที่ถูกต้องให้ยึดตามที่วิศวกรไฟฟ้ากำหนดจากคู่มือเครื่องใช้ไฟฟ้า

ปลั๊กเทสเตอร์เจออะไรบ้าง

เสียบปลั๊กเทสเตอร์ทุกจุด เครื่องจะแสดงผลว่าจุดนั้นมีปัญหาอะไร บ้านหลังหนึ่งเจอไฟรั่วลงกราวด์ ต้องจดตำแหน่งไว้เพราะดูด้วยตาไม่ออกว่าจุดไหนในบ้าน สาเหตุที่เจอคือขั้วหลังปลั๊กหรือสวิตช์หลวม และสายใต้ฝ้าที่ท่อไม่ได้คลุมตลอดแนวจนสายฉีกขาดถลอก

อีกหลังเครื่องขึ้นไฟ 3 ดวงพร้อมกันในหลายจุด แปลว่าสายไลน์กับสายกราวด์สลับกัน หรือไม่มีสายกราวด์ กรณีนี้ต้องเปิดหน้ากากปลั๊กตรวจทุกจุด สวิตช์ไฟให้ลองเปิดปิดจุดละ 4–5 ครั้ง ดูว่าติดง่ายและไม่ค้าง

ใต้ฝ้า: รอยต่อสายต้องอยู่ในกล่อง และพันเก็บเรียบร้อย

การรวมสายหรือต่อสายต้องทำในกล่องพักสาย และปิดฝาให้แน่น
ท่อดัดโค้งได้ตามมาตรฐาน ไม่หักพับ
บ้านที่ตรวจเจอรอยต่อสายไม่ได้พันเทปปล่อยเปลือยไว้ใต้ฝ้า อันตรายมาก ช็อตได้แน่นอน ต้องแจ้งช่างโครงการเข้ามาพันเก็บ
อีกจุดเจอกล่องเล็กเกินกว่าจำนวนสายที่รวม ใส่ฝาไม่ได้ ต้องเปลี่ยนเป็นบล็อก 4 นิ้ว

ท่อร้อยสายไฟ: ท่อแข็ง ท่ออ่อน และ EMT ใช้ต่างกันอย่างไร

หลักของท่อร้อยสายคือกันไม่ให้สายไฟชำรุด จะใช้แบบไหนขึ้นกับตำแหน่งและสไตล์บ้าน สีท่อที่ต่างกันอย่างเหลืองหรือขาวบอกประเภทการใช้งาน เช่นเดินโชว์หรือฝังในตัวบ้าน

ท่อแข็ง (PVC สีเหลือง): น้ำหนักเบา เส้นตรง ดัดโค้งเข้ารูปได้ แข็งแรง เดินตามแนวคาน
กล่องพักสาย: เปรียบเหมือนสามแยก สี่แยกของถนน เป็นจุดจั๊มสายเข้าหากัน
ท่ออ่อน (flex) มีทั้งแบบโลหะชุบและ PVC: ดัดง่าย ใช้ช่วงจากกล่องเข้าดวงโคมบนแผ่นฝ้า หุ้มสายตลอดแนวจนถึงขั้วหลอด กันสายเสียดสีกับโครงคร่าวซีลาย
ท่อ EMT (ท่อเหล็กสีน้ำเงิน): บ้านสไตล์ลอฟท์นิยมเดินลอยโชว์ แข็งแรงกว่าท่ออ่อน หรือจะใช้ PVC เดินลอยก็ได้

ขนาดสายไฟแต่ละจุด ใช้กี่ ตร.มม.

แสงสว่าง: 1.5 ตร.มม. ขึ้นไป เล็กกว่านี้ต้องดูภาระใช้งานรวม
ปลั๊ก: 2.5 ตร.มม. ขึ้นไป เพราะมีการพ่วงเครื่องใช้หลายเครื่อง เหมือนท่อน้ำที่ใช้มากต้องใหญ่ขึ้น
แอร์ 9,000 BTU: เริ่มที่ 4 ตร.มม.
เครื่องทำน้ำร้อนแบบหม้อต้มในห้องน้ำ 6,000–8,000 วัตต์: 6 ตร.มม. ขึ้นไป
ปลั๊กสำหรับเตาอบ เตาปิ้ง หรือเครื่องทำความร้อนสูง: ต้องใช้สายเบอร์ใหญ่ขึ้น

ถ้าไม่วางแผนตั้งแต่ตอนออกแบบว่าจุดไหนใช้อุปกรณ์อะไร ภายหลังจะต้องพ่วงปลั๊กหรือเดินสายวงจรใหม่ ซึ่งวุ่นวายกว่ามาก

เครื่องตัดไฟรั่ว: ทดสอบอย่างไร ควรติดวงจรไหน

ลูกเซอร์กิตที่เป็นเครื่องตัดไฟรั่วมีปุ่ม test เล็ก ๆ กดแล้วไฟต้องตัดทันที หน้าที่ของมันคือไม่ให้กระแสไหลผ่านร่างกายเกินค่าที่กำหนด

วงจรที่ต้องมีคือเครื่องทำน้ำอุ่นหรือหม้อต้มน้ำ และแนะนำวงจรปลั๊กชั้นล่างซึ่งคุมครัวที่มีเครื่องใช้ไฟฟ้าเยอะ บางโครงการประหยัดโดยใส่ตัวเดียวที่เมน ข้อเสียคือรั่วจุดเดียวไฟดับทั้งบ้าน และต้องไล่หาจุดรั่วเอง

เครื่องตัดไฟรั่วยี่ห้อดีปรับความไวได้ ช่างหลายคนแนะนำให้ลดความไวหรือบายพาสเพราะตัดบ่อย แต่ทีมงานย้ำว่าเครื่องนี้เกี่ยวกับความปลอดภัยถึงชีวิต ระบบไฟสื่อสารอย่าง CCTV และอินเทอร์เน็ตให้ตรวจแยกเป็นอีกระบบ

คำถามที่พบบ่อย

ปลั๊กเทสเตอร์ขึ้นไฟ 3 ดวงหมายถึงอะไร

บ้านที่ตรวจพบว่าเป็นอาการสายไลน์กับสายกราวด์สลับกันหรือไม่มีสายกราวด์ ต้องเปิดหน้ากากปลั๊กตรวจแก้

สายไฟเข้าดวงโคมควรใช้ท่อแบบไหน

ใช้ท่ออ่อนแบบโลหะหรือ PVC ต่อจากกล่องพักสายถึงขั้วหลอด เพื่อกันสายเสียดสีกับโครงคร่าวฝ้า

ใส่เครื่องตัดไฟรั่วตัวเดียวที่เมนพอไหม

ใช้ได้แต่ถ้ารั่วจุดเดียวไฟจะดับทั้งบ้านและหาจุดยาก ควรมีอย่างน้อยที่วงจรเครื่องทำน้ำอุ่นและปลั๊กชั้นล่าง

เครื่องทำน้ำร้อนแบบหม้อต้มใช้สายเบอร์อะไร

หม้อต้ม 6,000–8,000 วัตต์ แนะนำสาย 6 ตร.มม. ขึ้นไป