หน้าแรก › บทความ › วัสดุและสเปก

2020-10-26 · หลังคาและฉนวน · จากคลิป YouTube @architectiseasy

หลังคาบ้านแบบไหนดี: ทรงหลังคา เมทัลชีท ชิงเกิ้ล สกายไลท์ ข้อดีข้อเสีย

เทียบหลังคาเพิงหมาแหงน จั่ว ปั้นหยา ดาดฟ้า และวัสดุ 7 แบบ: เมทัลชีทเบาแต่ร้อน แก้ด้วย PU 1–2 นิ้ว ชิงเกิ้ลกันน้ำ 3 ชั้น สกายไลท์ต้องใช้กระจกลามิเนต

ทรงหลังคา 4 แบบที่เห็นบ่อย ต่างกันอย่างไร

ทรงหลังคามีผลต่อการระบายน้ำฝนและการกันแดดมากกว่าตัววัสดุ ในบ้านเรามี 4 ทรงหลักที่เลือกใช้ ตามสไตล์บ้านและงบก่อสร้าง

• เพิงหมาแหงน (Shed): ลาดทางเดียว ยกด้านหน้าสูง ด้านหลังต่ำ ทำง่ายเพราะติดแปและจันทันชุดเดียว เหมาะกับเมทัลชีท ระบายน้ำดีตามองศา แต่กันแดดได้น้อย หลายบ้านจึงทำเพิง 2 ชั้นหรือเพิ่มกันสาด
• จั่ว: หลังคาดั้งเดิมของไทย น้ำฝนไหลลง 2 ข้าง ระบายน้ำดีกว่าหลังคาแผ่นเรียบ เลือกวัสดุมุงได้หลายแบบ ทั้งกระเบื้องแผ่นเรียบ ลอนสั้น ลอนยาว เพราะความชันสูง
• ปั้นหยา: ลาดลง 4 ทิศ ระบายน้ำดี นิยมในบ้านจัดสรรเพราะใช้กระเบื้องคอนกรีตได้และดูเรียบร้อย จุดอ่อนคือตะเข้สันและรางน้ำที่รวมน้ำ อาจรั่วได้ และปูนที่เชื่อมครอบสันจะเสื่อมตามอายุ ต้องคอยดูแล
• ดาดฟ้า (คอนกรีต): ขึ้นไปใช้งานได้ เทคอนกรีตผสมน้ำยากันซึม แต่พื้นที่ใหญ่เทเสร็จในวันเดียวยาก ถ้าแบ่งเทจะมีรอยต่อ และถ้าทำสโลปไม่ได้ น้ำจะขังแล้วซึมตามรอยต่อ ยิ่งอายุมากยิ่งรั่วง่าย

วัสดุมุงหลังคา 7 แบบ แบบไหนกันร้อนได้ดี

วัสดุแต่ละแบบรับและส่งความร้อนลงตัวบ้านต่างกัน แผ่นบางส่งความร้อนเร็ว แผ่นหนาหรือวัสดุที่มีมวลเก็บความร้อนไว้ก่อนถึงห้องด้านล่าง

• เมทัลชีท: แผ่นเหล็กบาง ร้อนที่สุด ถ้าไม่มีฉนวน
• ไฟเบอร์ซีเมนต์ลอนคู่: แข็งแรง ระบายน้ำดี ต้องทำองศาชันพอ เพราะแผ่นไม่ยาวมาก น้ำอาจไหลย้อนเข้าใต้แผ่น และไม่ได้กันความร้อน
• กระเบื้องคอนกรีต (โมเนีย): แผ่นสั้นซ้อนกันขึ้นไป ต้องทำชันกว่าหลังคาลอน แผ่นหนาจึงเก็บความร้อนได้ดี ไม่ค่อยส่งความร้อนลงตัวบ้าน
• กระเบื้องดินเผา: เผาจากดินคล้ายอิฐมอญ ระบายความร้อนได้ดีกว่า 2 แบบแรก
• ไม้: อมความร้อนน้อย แต่อายุการใช้งานควบคุมยากเพราะเป็นวัสดุธรรมชาติ
• ยางมะตอย (ชิงเกิ้ล): ตัววัสดุอมความร้อน จับแล้วร้อน แต่มีแผ่นไม้รองอีกชั้น จึงไม่ร้อนเท่าวัสดุบาง ทำรูปทรงอิสระได้
• ดาดฟ้าคอนกรีต: แผ่นหนา ความร้อนลงถึงด้านล่างน้อย แต่ถ้าก่อสร้างไม่ดีจะรั่วซึมและแก้ยาก

หลังคาเมทัลชีท ข้อดีข้อเสีย

เมทัลชีทคือแผ่นเหล็กเคลือบอลูซิงค์ (อลูมิเนียม + สังกะสี) ที่รีดเป็นลอน ทำให้เป็นสนิมยากกว่าสังกะสีแบบเดิม รีดได้ยาวตามที่ขนส่งได้ สั่งโรงงานเป็น 6, 8 หรือ 11 เมตร แผ่นเดียวคลุมยาวจึงไม่มีรอยต่อ

เหมาะกับหลังคาโมเดิร์นองศาต่ำ เพราะไม่ต้องทำจั่วสูง และน้ำหนักเบามากเมื่อเทียบกับหลังคาลอนหรือกระเบื้องคอนกรีต โครงหลังคาจึงใช้เหล็กน้อยลง ประหยัดงบได้ วัสดุเหนียว กิ่งไม้หรือลูกมะพร้าวตกใส่ก็ไม่แตกเหมือนกระเบื้อง

• ข้อเสีย 1: ฝนตกเสียงดังมาก คุยกันในบ้านแทบไม่ได้ยิน
• ข้อเสีย 2: เป็นแผ่นบาง ส่งความร้อนลงบ้านง่ายกว่าหลังคาคอนกรีตที่หนา
• ข้อเสีย 3: ถ้าผิวเคลือบไม่ดีเกิดสนิมได้ แก้โดยขัดสนิมออก แล้วซีลรอยต่อหรือทาสีกันสนิม

เมทัลชีทรุ่นใหม่มีแบบติด PU ใต้แผ่น ถ้าเลือก PU หนา 1 นิ้วขึ้นไป จะกันเสียงฝนและความร้อนได้ดี เหมาะกับสภาพอากาศบ้านเรา

หลังคาเมทัลชีทร้อน แก้อย่างไร

สำหรับบ้านที่ยังไม่สร้าง วิธีแรกคือยกหลังคาให้สูงขึ้น เพื่อให้มีช่องอากาศเหนือฝ้ามากขึ้น ส่วนบ้านที่สร้างเสร็จแล้วแก้โครงสร้างไม่ได้ ให้ใช้หลายชั้นช่วยกัน

• ฉีดโฟม PU (โพลียูรีเทน) ใต้แผ่นหนา 1–2 นิ้ว กันร้อนไม่ได้ 100% แต่ดีกว่าเดิมมาก
• ปูฉนวนใยแก้วบนฝ้าเพดาน กักความร้อนในช่องว่างใต้หลังคาไม่ให้ลงห้อง
• ทำช่องระบายอากาศใต้หลังคา ให้ลมร้อนที่สะสมออกไปข้างนอก

บ้านชั้นเดียวที่ทำหลังคาแบน ฝ้าจะเตี้ยและความร้อนสะสมบนดาดฟ้ามาก โครงการหนึ่งที่สถาปนิกออกแบบจึงซ่อนหลังคาเมทัลชีทเพิงหมาแหงนแบบติดฉนวนหนาไว้ด้านบน ภายนอกยังดูเป็นดาดฟ้า แต่ประหยัดค่าก่อสร้างและลดความร้อนที่ส่งเข้าห้อง

หลังคาชิงเกิ้ลรูฟ (Asphalt Shingle) ติดตั้งอย่างไร

ชิงเกิ้ลคือแผ่นยางมะตอยบางประมาณ 2–3 มม. ปูทับบนพื้นหลังคาแบบทึบ ไม่ได้วางบนแปเหมือนกระเบื้อง ขั้นตอนเริ่มจากโครงเหล็กพร้อมแปและระแนง แล้วปูแผ่นพื้นที่ทนความชื้น เช่น ไม้อัด OSB สมาร์ทบอร์ด หรือแผ่นไฟเบอร์ซีเมนต์

ชั้นถัดมาคือฟิล์มกันน้ำยางมะตอยแบบม้วน ยึดด้วยปืนตะปูลมขาคู่ ไม่นิยมสกรูเพราะเกลียวฉีกเนื้อฟิล์ม เกิดจุดรั่วได้มากกว่า จากนั้นติดแผ่นชิงเกิ้ลจากด้านล่างขึ้นด้านบน ซ้อนทับกันเป็นชั้น งานติดตั้งเร็ว หน้างานหนึ่งติดเสร็จในครึ่งวัน

ตอนติดใหม่แผ่นจะยังโก่งไม่เรียบ เมื่อโดนแดดร้อน ยางมะตอยจะละลายประสานกันเป็นผืนเดียว

• กันน้ำ 3 ชั้น: แผ่นพื้นไม้/บอร์ด, ฟิล์มยางมะตอย, แผ่นชิงเกิ้ล
• ข้อดี: ทำรูปทรงอิสระ โค้ง ดัดได้ จึงพบในรีสอร์ตและบ้านทรงแปลกทางภาคใต้ เลือกสีได้ เสียงฝนเบากว่าเมทัลชีท
• ข้อเสีย: ใช้ไปนานแผ่นอาจหลุดทีละแผ่น ซ่อมเฉพาะแผ่นได้ แต่เมื่อแผ่นแข็งตัวแล้วจะเปราะ งัดหรือบิดแล้วแตก
• ความร้อน: แผ่น OSB ช่วยรองไว้ชั้นหนึ่ง ควรปูฉนวนใยแก้วเพิ่ม

ชิงเกิ้ลรูฟเหมาะกับเมืองไทยไหม

เมืองไทยร้อนชื้นและฝนตกหนัก ปัจจัยที่กันรั่วได้มากที่สุดคือองศาหลังคา ถ้าหลังคาชันพอ น้ำไหลออกเร็ว ไม่แช่ขังบนวัสดุ วัสดุจึงเป็นปัจจัยรองเมื่อเทียบกับองศา

ถ้าเทียบความแข็งแรง กระเบื้องคอนกรีตหรือไฟเบอร์ซีเมนต์แกร่งกว่ายางมะตอย ส่วนเมทัลชีทเหนียว ไม่แตก แต่เสียงดัง ชิงเกิ้ลได้เปรียบเรื่องเสียงฝนที่เบากว่า และรูปทรงที่อิสระกว่า

หลังคาสกายไลท์ใช้วัสดุอะไรดี

ก่อนเลือกวัสดุ ต้องดูตำแหน่งและทิศแดดก่อน เพราะบ้านเราร้อนมาก ถ้าสกายไลท์รับแดดตรง ห้องด้านล่างจะร้อนจนอยู่ไม่ได้

• กระจกลามิเนต: กระจกประกบฟิล์ม เมื่อแตก ฟิล์มยึดเศษไว้ไม่ร่วง จึงเหมาะทำหลังคามากกว่ากระจกเทมเปอร์ ที่แตกเป็นเม็ดแล้วร่วงลงมาทั้งแผ่น
• อะคริลิก: ใส น้ำหนักเบากว่ากระจก แต่แตกหักง่ายกว่าและเป็นรอยขีดข่วนง่าย
• ไฟเบอร์กลาส: ราคาถูก เหนียว แต่ขุ่น โปร่งแสงแต่ไม่โปร่งใส มองผ่านไม่ได้
• โพลีคาร์บอเนต: แผ่นลูกฟูกคล้ายฟิวเจอร์บอร์ด ราคาไม่แพง เสื่อมตามเวลา ต้องเปลี่ยนเป็นระยะ

ทางเดินเชื่อมระหว่างโรงจอดรถกับตัวบ้านในโครงการหนึ่ง ใช้แผ่นอะคริลิกชนิดพิเศษที่ทนกว่าปกติ วางบนโครงอลูมิเนียม ต้องทำรางน้ำรับด้วย ไม่อย่างนั้นน้ำจะซึมเข้าตัวบ้าน